Ned. Herv. Kerk
Terptsjerke – omstreeks 1625.
In het vorige nummer van ’ Op Weg’ stond bij het artikel over Laurentius een tekening van een kerkgebouw. Een weergave van de kerk zoals die er destijds moet hebben uitgezien vóór de bouw van onze huidige kerk. Een pentekening hiervan hangt in de torenkamer en is getekend door Joh. W. Bakker in 1940. Hij zal deze ongetwijfeld overgetekend hebben uit een boek met tekeningen van J. Stellingwerff. Van deze Stellingwerff zijn meer dan 3000 tekeningen bekend. Hij maakte ze in opdracht, vaak van aangeleverde schetsen. Daardoor zijn lang niet alle tekeningen van Stellingwerf historisch betrouwbaar. Van de kerk op deze tekening uit 1722 zijn ook andere prenten bekend. Mede hierdoor lijkt deze afbeelding toch redelijk betrouwbaar. Vast staat dat dit kerkgebouw nog geen 100 jaar heeft bestaan. Hij werd op 15 november 1758 voor afbraak verkocht. Op 28 oktober 1759 werd ons huidig kerkgebouw ingewijd. Toch een bijzondere prestatie, een nieuwe kerk binnen een jaar.
Op onze avondmaalsbekers staat echter een heel ander kerkgebouw. We weten dat onze oudste beker ontworpen is in 1648. De conclusie is dan snel gemaakt. Op deze avondmaalsbeker staat een kerk die nog weer ouder is. Op een paar heel oude prenten van Akkrum die in het bezit zijn van het Fries Museum komen we dezelfde kerk tegen. Dan zien we een kerk die veel kleiner is dan die uit 1722 van Stellingwerff en met een veel hoger dak. De kerk uit 1722 was een vrij grote kerk, veel groter dan onze huidige. Dit blijkt ook wel uit het feit dat men bij de restauratie van 1967 twee skeletten aantrof. Deze lagen onder het oudste fundament, deels binnen de afmetingen van het tegenwoordige gebouw en gedeeltelijk er buiten. Het is ook bekend van welke familie deze skeletten zijn.
Vroeger bouwde men eigenlijk nauwelijks met fundamenten. Over het algemeen was de grond op de terpen in de loop der jaren stevig ingeklonken en aangestampt. Daar waar men het niet vertrouwde werden stapels koeienhuiden als zodanig gebruikt. De fundamenten van onze kerk zijn zeer oud, ze bestaan uit Friese kloostermoppen. We zien ze nu nog in de binnenmuren van de toren. Ze zijn van dezelfde grondsoort en afkomstig van dezelfde steenbakkerij als de kloostermoppen van het voormalige klooster op Nes, zo rond het jaar 1300.
We mogen ons gelukkig prijzen met gemeenteleden die talent voor tekenen en details hebben. Heerke Willemsma heeft al die afbeeldingen naast en over elkaar gelegd en er een prachtige pentekening van gemaakt. U ziet hem hieronder afgebeeld.
Tekst © Anne van den Berg.
Onderstaand de geschiedenis van de toren van Akkrum © Monumentenstichting Boarnsterhim
Heeft U nog vragen, op- of aanmerkingen over dit onderwerp, of een ander onderwerp of heeft u nog iets dat u met ons wilt delen. Wij horen het graag. Alvast bedankt.
Spreekt ons werk u aan, en wilt u ons ondersteunen? Donateur worden kunt al vanaf €8,50 per jaar. Zo kunnen wij ons ‘werk’ blijven doen en kunnen andere bezoekers er ook weer van genieten. Wij horen het graag. Alvast bedankt.
Stiftingakkrumaldennij@gmail.com
