Ald Ackrum

Ald Ackrum


Hier vindt u algemene historische informatie over Akkrum.

  Akkrum is oud, heel oud. Zie bovenstaande Ackrumer Friesche-Boere Almanach. 

’t jier uws heeren. 1671. Helaas hebben we niet een origineel exemplaar, maar we hebben wel een tekstuitgave.

Maar Akkrum is nog veel ouder . . . Hoe oud of Akkrum precies is, weten we niet, maar rond 1200 stond er al een kerk.

Onder: De schrijfwijze van Akkrum door de eeuwen, (1476)

Uit “Toponymy fan Akkrum en Nes” van Merten Bakker, 1982.

Ook Nes is op meerdere manieren geschreven:

                   1243 Nesse, 1450 Nesse, 1467 Nes, 1472 Nes, 1493 Nescheragheae.

Na 1500 komt alleen nog maar ‘Nes’ voor.

(Uit Toponymy fan Akkrum en Nes van Merten Bakker, 1982).  

Akkrum en Nes worden al heel lang in één adem genoemd. Zgn. Tweelingdorpen
Net als onze zuiderburen: Haskerdijken &  Nieuwebrug.


Het ontstaan van Akkrum

Akkrum zal zijn ontstaan uit een nederzetting tussen twee stromen, de Boarn en de Trigreppel. Het oudste deel van het dorp bestaat uit It Heechein, de Wide Steech, de Dringelstrjitte en de Boeresteech die deels tegen de terp midden in het dorp liggen. De oude Slachte is indertijd over de terp gelegd en werd later dorpsstraat. Voorheen stonden in en naast Akkrum zo’n twintig boerderijen, waar langzamerhand huizen tussen werden gebouwd, zodat toen van een dorp kon worden gesproken. Het bestaan van boerderijen tussen de gewone bebouwing kan grond geven aan de hypothese, dat de boeren de eerste bewoners zijn geweest: dat waren zeker de veeboeren, omdat de grondaard van Mid-Fryslân zich niet leent voor bouwgrond. De plek waar zij zich settelden was zeer naar de zin: tussen twee waters, aan een terp, beveiligd door de Slachte tegen het water uit de Middelzee en de Boarn en bovendien met rondom weide. Het is slecht gokken, in welk jaar eigenlijk van een dorp kon worden gesproken. Er kan hoogstens worden aangenomen, dat rond de twaalfde eeuw uitbreiding van bewoning is geweest en dat toen uit de eerdere nederzetting een dorp is gegroeid. Wat het ontstaan van de naam betreft, tasten we in het duister. De encyclopedie van Friesland (1958) geeft aan, dat die “misschien” op de Akker of het heem van Akker”, (een persoonsnaam) betekent. Ook dr. J. de Vries wijst op het laatste. Dr. Buitenrust Hettema haalt de Oudgermaanse naam “Akke” erbij. In de Fryske Nammekunde 2 wijst Sipma op het Oudfriese woord “Ake, Aeke of Aecke, dat water betekent, zonder dat evenwel in verband te brengen met de dorpsnaam Akkrum, maar als “Hiem oan it Wetter, mogelijk verhaspeld tot “Aeckerem” (1452) wel kan worden toegevoegd aan de lijst van onderstellingen. (uit:“Toponymy fan Akkrum en Nes” van Merten Bakker, 1982) (Zie ook hieronder)

Tekening Akrum in Utingeradeel van J. Stellingwerf, 1722.

Rechts: Een deel uit de Akkrumer Almenak, Utjown fan M. Bakker, 1977.


Der dy namma fan heten is;
”It komôf fan plaknammen” troch Pieter Duijff.
Boven: Akkrumer Volkslied


Linksboven: Het wapen van Akkrum komt voor op de Ackrumer Friesche Boere Almanach van 1671. Rechtsboven: Het zwarte kruis herinnert aan de Duitse orde, die een commanderij had in Nes. Het
embleem van de Orde is een zwart kruis op een zilveren veld.

Linksboven: Het wapen van Utingeradeel. Rechtsboven: Het wapen van Boarnsterhim.

Afbeelding boven: De gehele voorkant van de Ackrumer Driesche-Boere Almanach


Heeft U nog vragen, op- of aanmerkingen over dit onderwerp, of een ander onderwerp of heeft u nog iets dat u met ons wilt delen. Wij horen het graag. Alvast bedankt.

Spreekt ons werk u aan, en wilt u ons ondersteunen? Donateur worden kunt al vanaf €8,50 per jaar. Zo kunnen wij ons ‘werk’ blijven doen en kunnen andere bezoekers er ook weer van genieten. Wij horen het graag. Alvast bedankt.

                    Stiftingakkrumaldennij@gmail.com

 - 
Dutch
 - 
nl
English
 - 
en
French
 - 
fr
Frisian
 - 
fy
German
 - 
de
Portuguese
 - 
pt
Spanish
 - 
es
Ukrainian
 - 
uk